نویسنده :
داوود جدی - ساعت ٥:۳۳ ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢۱
از تر کیبات کروم از جمله اکسید کروم سبز , زرد کروم و
نارنجی کروم در صنایع رنگ سازی استفاده می شود. این
رنگدانه ها در رنگها و پلاستیکها کاربرد دارند. از جمله ویژگی
های رنگدانه های کرومات سرب درخشندگی فام ، قدرت رنگ
زنندگی و قدرت پوشانندگی بالا را می توان نام برد.
روش تهیه زرد کروم[ PbCrO4]
6.5
گرم استات سرب را وزن کرده در 50 میلی لیتر اب مقطر حل
کنید سپس 1.5 گرم دی کرومات پتاسیم را با ان مخلوط نمایید.
محصول را به مدت نیم ساعت در درجه حرارت 85 تا 90 درجه
سانتیگراد در حمام اب قرار دهید. سپس ان را سرد و بعد صاف
نمایید و رسوب بدست امده را در اتوکلاو در 100 درجه
سانتیگراد خشک کنید.
روش تهیه نارنجی کروم(pbcro4.pbo
(6.5
گرم استات سرب را در 60 میلی لیتر اب مقطر حل کنید. 1.5
گرم دی کرومات پتاسیم به محلول استات سرب اضافه کنید در
هنگام جوشیدن 19 میلی لیتر محلول سود 4 نرمال به ان
اضافه کنید. سپس محصول را به مدت 20 دقیقه در درجه
حرارت 90 درجه سانتیگراد قرار داده و سپس ان را صاف کرده و
خشک کنید.
نویسنده :
داوود جدی - ساعت ٥:٢٩ ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢۱
دانستنیهایی از کروم و محصولات کروم
رسوب زرد رنگ، کرومات فقط از محلول های غلیظ استرانسیوم حاصل می شود .این رسوب بر خلاف کرومات با ریم در اسید استیک غلیظ به خوبی حل می شود.
Sr2++CrO42-→SrCrO4↓
رسوب زرد کم رنگ ، کرومات باریم می دهد که در اسید های معدنی محلول است.
Ba2++CrO42-→BaCrO4
رسوب سفید رنگ،می دهد که در اسید های معدنی غیر از اسید سولفوریک و اسید استیک حل می شود.
Ba2++Co2-3→BaCo3↓
BaCo3+H+→Ba2++Co2+H2o
پیدایش
کروم به شکل سنگ معدن کرومیت (H2CrO4) استخراج میشود. این عنصر را به صورت تجاری با حرارت دادن این سنگ معدن در حضور آلومینیوم یا سیلیسیوم تهیه میشود. تقریبا" نیمی از سنگ معدن کرومیت جهان در افریقای جنوبی تولید میشود. البته قزاقستان، هند و ترکیه نیز از تولید کنندگان عمده آن هستند.
نویسنده :
داوود جدی - ساعت ٥:٢٥ ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢۱
کمپلکس ایزومری سیس-ترانس
در ترکیبات یونی که هم کاتیون و هم آنیون آنها کمپلکس مشاهده میشود و تفاوت آنها در توزیع لیگاندها اطراف اتمهای مرکزی است. این دو ایزومر در اثر تعویض لیگاندها اتم مرکزی بوجود میآید.
Cu(NH3)4 PtCl4 ↔ Pt(NH3)4 CuCl4 ↔ Pt(NH3)3Cl Cu(NH3)Cl3
| |
در تحقیق حاضر با استفاده از روش محاسباتی کوانتم مکانیکی MOPAC (PM3AM1,MNDO) پارامترهای ساختاری از قبیل طول پیوند، زاویه پیوند، زاویه دی هدرال، ممان دوقطبی و انرژی پایداری ایزومرهای سیس و ترانس مشتقات دیآزوبنزنها محاسبه و نتایج به دست آمده از سه روش از جنبههای مختلف مورد بررسی قرار گرفته است . در پایان مکانیسم ایزومریزاسیون سیس -ترانس در مشتقات مختلف دیآزوبنزن و جنبههای مختلف صورتبندی حالتهای گذار با استفاده از هامیلتون PM3AM1,MNDO مورد بررسی قرار گرفته است . نتایج محاسبات MNDO و PM3 نشان میدهد ایزومر ترانس پایدارتر از ایزومر سیس بوده و با نتایج تجربی کاملا" سازگار است . اما، روش AM1، ایزومر سیس را پایدارتر نشان میدهد
|
ترکیبات وقتی ایزومرهای فضایی یکدیگرند که در فضای
کوئوردیناسیون خود لیگاندها یا
گروههای یکسان داشته باشند ولی نحوه آرایش آنهادر
فضامتفاوت باشد. یک نوع این
هندسی ، یا ایزومری سیس- ترانس ، است.
نویسنده :
داوود جدی - ساعت ٥:٢٥ ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢۱
سولفات آلومینیوم
· سولفات آلومینیوم Al2(SO4)3, n H2O :که نامتجاریاشآلومیازاج سفیدمیباشد. با اضافه کردن به آب یابیکربنات کلسیم و آب واکنش داده ،هیدروکسید آلومینیومایجاد میکند کههیدروکسید آلومینیوم مرکزی برای تجمع مواد کلوئیدی ، بدون بار شده ، لختههایدرشتتر ایجاد میکند. در صورت ناکافی بودن قلیائیت محیط برای ایجاد هیدروکسیدآلومینیم ، ازآب آهکو کربنات سدیم استفاده میشود. چون+Hمانع تشکیل هیدروکسید آلومینیوم میشود. عیب مهم استفاده اززاج ، ایجاد سختی کلسیم وCO2 (عاملخورندگی) میباشد.
· آلومینات سدیم Na3AlO3 :این ترکیب هم در اثر واکنش با بیکربنات کلسیم ایجاد هیدروکسیدآلومینیوم میکند. به علت خاصیت قلیایی ، احتیاج به مصرف باز اضافی ندارد
نویسنده :
داوود جدی - ساعت ٥:٢۳ ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢۱
کمپلکسها
در شیمی معدنی ترکیباتی وجود دارند که در آن اتم مرکزی حداقل با یک پیوند داتیو با
گروه اتمهای اطراف خود (لیگندها) ارتباط برقرار میکند. در این ترکیبات اتم مرکزی
گیرنده جفت الکترون میباشد، چنین ترکیباتی را کمپلکس یا ترکیبات کئوردیناسیونی
مینامند. اتم مرکزی در این ترکیبات معمولاً دارای یک حفره الکترونی میباشد که میتواند
الکترونهای جفت نشده لیگند را بگیرد و یک پیوند کووالانسی-کئوردیناسیونی ، (داتیو)
تشکیل دهد.
کمپلکسهایی که در آنها انتقال الکترون میتواند در تشکیل پیوند نقش بسزایی داشته باشد
کمپلکسهای دهنده - گیرنده مینامند. اکثر عناصر جدول تناوبی اعم از فلزات گروه اصلی ،
فلزات گروه واسطه و غیر فلزات میتوانند کمپلکس تشکیل دهند.
تاریخچه کمپلکس:
تا سال 1913 ساختمان کمپلکسها مشخص نشده بود اما در این سال آلفرد ورنر پدر شیمی
کوئوردیناسیونی نظر خود را در مورد ساختمان کمپلکسها اعلام کرد و این در حالی بود که
هنوز ساختمان الکترونی اتم مشخص نشده بود. قبل از ورنر دانشمندی به نام یورگنسون
برای برخی از کمپلکسها ساختارهایی تعیین کرده بود که با اعلام نظریه ورنر اشتباه بودن
این ساختارها مشخص شد.
ورنر به دلیل مطالعاتی که روی کمپلکسهای هشت وجهی ، مسطح مربعی و چهار وجهی
انجام داد و بنیانگذار شیمی کوئوردیناسیون شد، جایزه نوبل شیمی را در سال 1913
دریافت کرد.
نظریه ورنر:
هر اتم دارای دو ظرفیت میباشد. ظرفیت اصلی و ظرفیت والانس فرعی ، بنابراین
لزومی ندارد که فقط به اندازه ظرفیت اصلی یک اتم ، اتمهای دیگر به آن وصل شود بلکه
بعد از پر شدن ظرفیت اصلی که فضای کئوردیناسیونی داخلی را تشکیل میدهد. اتمها
میتوانند به ظرفیت فرعی یا فضای کئوردیناسیون خارجی که نشانگر عدد اکسیداسیون اتم
مرکزی است، وارد شوند.
تا قبل از اینکه ورنر این نظریه را اعلام کند دانشمندان در تعیین ساختمان ترکیباتی مانند
اختلاف نظر داشتند. این ترکیب یک ترکیب یونی است و کلرها در آب به راحتی یونیزه
میشود. اما ها به آسانی جدا نمیشوند مگر اینکه ترکیب در اسید قوی جوشانده شود.
یورگنسون اولین ساختمان را بر این ترکیب به صورت زیر پیشنهاد کرد.
اما ورنر این ترکیب را یک یک ساختمان هشت وجهی پیشنهاد کرد که اتم کبالت در مرکز
و ها با شش پیوند هم اندازه در اطراف و یونهای کلر هم در فضای کئوردیناسیون خارجی
حضور داشتند.
لیگند :
دستهای از اتمها که باهم هستند و یکی از اتمها میتواند جفت الکترونش را در اختیار اتم
دیگر قرار دهد. لیگند ممکن است یک ترکیب خنثی یا یک آنیون باشد.
نویسنده :
داوود جدی - ساعت ٥:٢٢ ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢۱
تهیه کمپلکس کربوناتو تترا آمین کبالت(III) نیترات
شرح آزمایش: 6.7 گرم کربنات آمونیوم را در 20 میلی لیتر آب مقطر حل کرده و به
آن 20 میلی لیتر محلول آمونیاک غلیظ افزوده و حاصل را در حالی که هم می زنیم
در محلولی از 5 گرم کبالت (II) نیترات در 15 میلی لیتر آب خالی می کنیم.
آنگاه 3 میلی لیتر آب اکسیژنه 30 درصد را به آرامی به آن بیفزایید و محلول بدست
آمده را در یک بشر ریخته و در داخل هود روی شعله گاز 30 – 35 میلی لیتر تغلیظ
می کنیم ( مواظب باشید که محلول نجوشد ) ضمن تبخیر 1.5 گرم آمونیوم کربنات
را به آن اضافه می کنیم و حاصل را صاف می کنیم و محلول داغ صاف شده را در
حمام آب یخ سرد می کنیم تا بلورهای قرمز کمپلکس تشکیل گردد. بلورها را به
کمک صافی صاف می کنیم و آنها را با چند میلی لیتر آب و سپس اتانول شستشو
می دهیم.
CO3(NH4)2 + Co(NO3)2 + NH3 + H2O2 → [Co(NH3)4CO3]NO3 + NH4OH + H2O
نویسنده :
داوود جدی - ساعت ٥:٢٠ ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢۱
تهیه کمپلکس کلرو پنتا آمین کبالت(III) کلراید
شرح آزمایش : 3 گرم کربوناتو تترا آمین کبالت(III) نیترات تهیه شده در
آزمایش
قبل را در 30 میلی لیتر آب حل کرده و تا خرج شدن گاز دی اکسید کربن از
محلول غلیظ HCl به آن اضافه می کنیم. آنگاه محلول را با آمونیاک غلیظ
خنثی و در حدود 3 میلی لیتر بیشتر از مقدار لازم آمونیاک به آن اضافه می
کنیم .
حاصل را برای 20 دقیقه گرم می کنیم ( مواظب باشید محلول نجوشد ) در
این مرحله کمپلکس مورد نظر تشکیل می شود و حال محلول را کمی
سرد کرده و 45 میلی لیتر اسید کلریدریک غلیظ به آن اضافه می کنیم . آن
را مجدداً 20 -30 دقیقه حرارت داده و تغییر رنگ محلول را مشاهده می
کنیم. با سرد کردن محلول در دمای اتاق بلورهای قرمز ارغوانی تشکیل
می شوند. بلورها را با مقداری آب مقطر یخی شستشو داده و با استفاده
از پمپ تخلیه و قیف بوخنر صاف می کنیم و سپس با چند میلی لیتر اتانول
می شوییم و در داخل آون 120 درجه سانتی گرادی برای خارج ساختن
حلال مواد حاصل را خشک می کنیم.
Co(NH3)4CO3]+ + 2HCl → [Co(NH3)4(OH2)Cl]+2 +CO2 + Cl-
[Co(NH3)4(OH2)Cl]+2 + NH3 → [Co(NH3)5(OH2)]3+ + Cl-
[Co(NH3)5(OH2)]3+ 3HCl → [Co(NH3)5Cl]Cl2 + H2O + 3H
Co(NH3)5(OH2)]3+ 3HCl → [Co(NH3)5Cl]Cl2 + H2O + 3H
نویسنده :
داوود جدی - ساعت ٥:۱٩ ب.ظ روز ۱۳٩٠/۸/٢۱
تهیه کمپلکس نیترو و نیتریتو پنتا آمین کبالت(III) کلراید
یکی از انواع ایزومریزاسیون در کمپلکسها، ایزومریزاسیون ناشی از نحوه اتصال لیگاند می باشد که از
موارد شناخته شده آن نیترو و نیتریتو پنتاآمین کبالت (III) کلراید هستند.
در نوع نیترو اتصال بین کبالت و گروه NO2 از طریق N و در نوع نیتریتو اتصال از طریق O می باشد.
رنگ کمپلکس نیترو زرد رنگ و رنگ کمپلکس نیتریتو قرمز می باشد.
فرم قرمز یعنی نیتریتو نا پایدار تر از نیترو می باشد و به آهستگی و در طول زمان و در اثر حرارت خیلی
سریع به فرم زرد یعنی نیترو تبدیل می شود.
شرح آزمایش : مخلوطی از یک گرم کلرو پنتا آمین کبالت(III) کلراید و 10 میلی لیتر آب مقطر و 2.5
میلی لیتر از آمونیاک 10 درصد را در بشری به حجم 100 سی سی ریخته و روی یک حمام بخار حرارت
می دهیم. تا همگی حل گردد.( باید محلول را مرتب تکان داده و روی محلول یک شیشه ساعت گذاشت)
محلول را صاف کرده و محلول زیر صافی را جدا نموده و سرد می کنیم و بوسیله اسید کلریدریک رقیق 2
مولار محیط را تا pH=4 اسیدی می کنیم.
آنگاه 1.25 گرم از بلور نیتریت سدیم را به آن اضافه می کنیم و در حمام بخار گرم به گرم کردن آن ادامه
می دهیم
تا اینکه رسوب قرمز رنگ کاملاً حل شود. محلول زرد قهوه ای را سرد کرده و در حالی که به هم می زنیم
به آرامی 12 میلی لیتر اسید کلریدریک غلیظ به آن اضافه می کنیم. سپس در حمام یخ سرد نموده و
کریستالهای زرد قهوه ای را صاف نموده و صافی را با HCl 1:1 شسته و آنگاه با الکل تا آزاد شدن
کامل اسید آن را می شوییم و در هوا خشک می کنیم.
مخلوطی از یک 0.5 کلرو پنتا آمین کبالت(III) کلراید و 7.5 میلی لیتر آب مقطر و 1.25میلی لیتر از
آمونیاک 10 درصد را در بشری به حجم 100 سی سی ریخته و روی یک حمام بخار حرارت می دهیم.
محلول را صاف کرده و محلول زیر صافی را جدا نموده و سرد می کنیم و بوسیله اسید کلریدریک رقیق 2
مولار محیط را تا pH=7 می رسانیم.
آنگاه 1.25 گرم از بلور نیتریت سدیم را به آن اضافه می کنیم و پس از حل شدن آن 0.5 میلی لیتر اسید
کلریدریک 1:1 به آن اضافه می کنیم و پس از سرد کردن محلول رسوب حاصله را صاف کرده و باآب
سرد و الکل می شوییم.
نقش الکل که در اواخر واکنش اضافه می شود چیست؟
خلوص ماده را بالا می برد
قدرت حلالیت زیاد برای ناخالصی ها
ثابت دی الکتریک را بالا می برد
اضافه کردن NH3 زیادی چه دلیلی دارد؟
زیاد ریختن آمونیاک به دلیل این است که NH3 در محیط با چیزی جایگزین نشود.
نظرات ()
